Öyküm Ağca – Bağışıklık

Çocuğunuza Nasıl Okuma Alışkanlığı Kazandırırsınız?

Öyküm Ağca — Tue, 03 Jan 2023 16:17:55 +0000

Hayatımıza ait bir çok alışkanlık çocukluk döneminde elde edilir. Bu nedenle çocuklarımıza bu dönemde doğru alışkanlıklar kazandırmalıyız. Bu alışkanlıkların başında da okuma alışkanlığı yer almalıdır.

Peki nasıl yapabiliriz, çocuklarımıza okuma alışkanlığını nasıl kazandırabiliriz birlikte bir bakalım.

Okuma, insan hayatında oldukça önemli bir rol oynar. Okumak, okuduğu anlamak insana kendini ifade edebilme, iletişim kurabilme, değişik bakış açıları geliştirebilme gibi bir çok özellik kazandıran bir eylemdir.

Rol Model

Çocuklar genellikle onlara söylenenleri değil, gördüklerini uygularlar. Hatta bazı şeyleri yapmalarını söylediğinizde de ters teper ve tam tersine o yapılması gereken hareketten uzaklaşırlar. Bu nedenle ebeveynlere düşen çocuklarının davranmaları istedikleri şekilde kendilerinin de günlük hayatta aynı şekilde davranmalarıdır. Üstelik bunu yaparken samimi olmaları gerektiğini de eklemek gerekir. Çocuklar göründüklerinden çok daha zekidirler ve çevrelerini çok iyi izlerler. Bu nedenle gördüklerini çok iyi analiz edebilirler.

Okul öncesi dönemde öncelikle anne babalar ve yakın çevrede yaşayanlar; daha sonra okul dönemi geldiğinde ise öğretmenler çocuklar için önemli birer rol model olurlar. Rol modellerin davranışlarını taklit eden çocuklar bir çok alışkanlığı bu dönemde rol modellerini izleyerek kazanırlar. Bu dönemde onlara doğru örnek olabilmek için aile bireylerinin düzenli olarak kitap okumaları gerekir. Evde tüm ailenin birlikte olduğu zaman dilimlerinde kitap okuma saatlerinin düzenlenmesi öneriler arasında yer alır. Ancak bu süreler için kesin kurallar koyulması çok da doğru değildir. Çünkü çocukların ilgisi sizden çok daha kısa sürede dağılacaktır. Bu nedenle sizinle aynı sürede kıpırdamadan kitap okumalarını beklemek yanlış olur. Burada amaç belli zaman dilimlerinde okuma alışkanlığı kazandırmaya çalışmak olmalıdır. Anne babasının düzenli olarak kitap okuduğunu gören çocuklar da kitap okuma alışkanlığı kazanmaya daha yatkın olurlar.

Birlikte Kitap Okuma

Özellikle okul öncesi dönemde çocukların yaşına ve gelişim seviyelerine uygun kitapların anne babalarca çocuklara okunarak birlikte kaliteli vakit geçirilmesi, çocukların kitap okuma alışkanlığı kazanmasına destek olur. Çocuklara kitap okumaya ne kadar erken başlanırsa çocuklar o kadar çok kitap okuma alışkanlığı elde edebilir. Çocuklar aynı kitapların tekrar tekrar okunmasından hoşlanırlar. Bu durumda anne babaların her seferinde sabırla ve aynı hevesle kitabı çocuğa okumaya çalışması gerekir. Sesli uyaranların tekrarlanması çocukların hem kelime haznelerinin gelişimine hem de birlikte vakit geçirmelerine katkı sağlar. Resimli kitaplar aynı zamanda çocukların hayal gücünün gelişimini de tetikler. Böylece çocuklar kitaplarla eğlenceli vakit geçirmeyi öğrenmiş olurlar.

Evde kitaplar hakkında konuşmak yeni çıkan kitapları takip etmek te kitaplara olan ilgiyi canlı tutacak bir alışkanlık olacaktır.

Çocukların Kitapla Bütünleşmesine İzin Vermek

Kitapları okurken kitap karakterlerini çocukla birlikte yorumlamak çocukların kendilerini onların yerine koymalarını sağlamak da çocukların kitapları sevmesine katkı sağlar. Kitabı okurken resimlere dokunmak, yazıları okurken birlikte elle takip etmek, kitap kahramanlarının yerine kendini koyabilmek gibi küçük dokunuşlar çocuklara kitap okumayı sevdirecektir. Hikayedeki kişinin yerinde olsa nasıl davranırdı, hikayedeki kahramanın yaptığı doğru muydu, acaba sırada ne var, hikaye nasıl bitecek gibi sorular çocukların kitaptan aldığı keyfi artıracaktır. Çocuk böylece kitabın bir parçası haline gelecektir.

Hediye Olarak Kitap

Çocuklara uygun zamanlarda hediye almayı düşündüğünüzde kitap alın. Onların ilgi alanlarına uygun kitaplar onlar için iyi birer hediye alternatifi olacaktır.

Çevrelerinde Kitap Bulundurun

Çocukların kitaba ulaşımlarını kolaylaştırmak önemlidir. Bu nedenle çocuklar boş kaldıklarında çevrelerinde kitap bulunursa o boşluklarını kitap doldurabilir. Bu nedenle odalarında, uzun araba yolculuklarında, hijyen kısmı tartışılsa da tuvalette mutlaka kitap bulundurmaya çalışın.

Kitap Temalı Geziler

Çocuklarınızla yapacağınız kitap fuarları, kütüphaneler ya da imza günleri ile ilgili geziler onların ilgisini çekebilir. Fuarlarda ya da imza günlerinde kitabı yazan yazarlarla tanışma imkanı bulmaları, kütüphanelerde ne kadar çok kitap olduğunu görmeleri onlar için cezbedici olabilir. Bu gezilerden istedikleri kitapları alarak dönebilmek onlar için oldukça kıymetli olacaktır.

Teknoloji ve Kitap Ayrımını Yapmak

Çocuklara telefonla oynama, çok televizyon seyretme, bilgisayar başında çok vakit geçirme demek kolay ancak zor olanı çocukların bu işleri yaparken geçirdikleri vakti kitapla doldurma şansı vermek gerekir. Üstelik bunları söylerken ebeveynler rol model olma konusunu bu eylemlerde de gerçekleştirmelidirler. Yani sizde her boş kaldığınızda kumandayı ya da telefonunuzu elinize alırsanız çocuğunuzda sizi örnek alacaktır. Üstelik bu çocukların oldukça tercih ettiği bir davranış şekli olacaktır. Ancak bir şeyleri tamamen yasaklamak yasaklanan şeye olan ilgiyi ve hevesi artıracaktır. Daha cazip hale gelmesine neden olacaktır. O nedenle yaşına uygun süre ve oyunlarla teknolojik aletlerle vakit geçirmeleri de sağlanmalıdır. Teknolojinin kendisinin değil uzun ve gereksiz kullanımının zararlı olduğu mesajı verilmelidir. Çünkü günümüzde bir çok işimizi teknoloji aracılığı ile halletmek, ondan yararlanmak mümkündür.

Unutmayın ki her kitap okuyana ayrı bir dünyanın kapılarını açar ve o dünyayı okuyan kişi şekillendirir. Çocuklara farklı dünyaların kapılarını açma yolunu sunmanın yolu kitap sevgisini aşılamaktan geçer. Ama tüm alışkanlıklar gibi kitap okuma alışkanlığının da kazandırılması oldukça sabır isteyen bir süreçtir.

Çocuğunuza Nasıl Okuma Alışkanlığı Kazandırırsınız? yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.

Çocuklar Bilgisayar Başında Ne Kadar Zaman Geçirmeli?

Öyküm Ağca — Fri, 30 Sep 2022 11:26:48 +0000

Günümüz teknoloji çağı ve bu nedenle elektronik cihazlar da hayatımızın vazgeçilmez aksesuarları arasına girdi. Hatta o kadar ki neredeyse vücudumuzun bir parçası gibi olan akıllı telefonlar, tabletler, bilgisayarlar günlük hayatımızda önemli bir yere sahip hale geldiler.

Teknolojik aletler hayatımızda bu kadar yer bulmuşken tabii ki çocuklarımız da aynı oranda bu cihazları kullanıyorlar. Bazen günlük hayatın gerekleri bazen ebeveynlerin çocukları oyalamak için verdiği tavizler ile bazen de arkadaşların ve çevrenin etkisi ile çocukların ekran başında geçirdiği süre her geçen gün artıyor.

Bu sorun gün geçtikçe o kadar büyüyor ki artık bağımlılıklar sayılırken nikotin bağımlılığı, alkol ve uyuşturucu madde bağımlılığı kadar teknoloji bağımlılığı da sayılan bağımlılıklar arasında yerini almış durumda. Bu nedenle bu konuda uzmanların çocukların bilgisayar başında geçireceği süre hakkında oldukça ciddi önerileri ve uyarıları vardır. Bu öneriler ve uyarılara birlikte bir göz atalım.

Dünya Sağlık Örgütü’nün yayınladığı kılavuza göre çocukların ilk 2 yılında değil bilgisayar hiçbir ekran başında vakit geçirmemeleri oldukça önemli. Yani çocukları susturmak ya da yemek yedirmek için telefon, bilgisayar ya da televizyon karşısına oturtulmaları oldukça hatalı bir davranış.

Hayatının ilk 3 yılında yoğun ekrana maruz kalan çocukların ilerleyen yaşlarında okul başarılarının olumsuz olarak etkilenme oranları oldukça yüksek ne yazık ki!

2 ila 4 yaş aralığındaki çocukların ise ekran karşısında geçireceği zaman maksimum 20-30 dakika olmalıdır. Çocuğunuzu bilgisayar ekranı ya da televizyonun başına oturtarak hareketsiz bırakmak onlara yapılabilecek çok büyük bir haksızlıktır. Çocuğunuzun dikkatini çekerek hareketsiz oturtmayı başarabildiğiniz zamanlarda yaşına uygun kitaplar okuyarak, yap-bozlar yaparak vakit geçirmesini sağlamalısınız. Böylece çocuğunuz bilgisayar ekranında seyrettiği çizgi filmden çok dikkatini size ve birlikte geçirdiğiniz zamana verecektir. Birlikte geçirilen bu sürecin çocukların dil öğrenme, sosyalleşme becerilerini ciddi olarak olumlu yönde etkilediği artık kesinlikle bilinmektedir. Dijital öyküler yerine aileleri ile basılı kitaplarla vakit geçiren çocukların, ebeveynleri ile daha sağlıklı iletişim kurabildikleri tespit edilmiştir. Tabii ki bu noktada teknolojiyi suçlamak değil, çocuğu ile geçirmesi gereken vakti başka işler için harcamak zorunda kalan ebeveynlerin hatalı davranışını suçlamak daha doğru olacaktır. Bugün ailelere evdeki televizyon, bilgisayar, tablet ve telefonları kaldırmayı teklif etsek acaba kaçı kabul eder.

Çocukların yaşı büyüdükçe ödevleri, oyunları, arkadaşları ile iletişimi gibi birçok noktada ne yazık ki teknolojik cihazların kullanımı ister istemez artıyor. Son yapılan araştırmalara göre 8 yaşından küçük çocukların neredeyse yarısının kendine ait tableti var ve ailelerin neredeyse tamamında akıllı telefonlar mevcut.

Çocuklar okul çağına geldiklerinde ilköğretimin ilk 4 yılında yani 6-9 yaş aralığında günde en fazla 45 dakika, ikinci dört yılda 1 saat, lise çağında ise en fazla 2 saat bilgisayar başında vakit geçirmeleri önerilir. Bu sürelerin üzerindeki vakitler çocuklarda ciddi sosyal, psikolojik ve fizyolojik sağlık problemlerine yol açabilir.

Bilgisayar başında çocukların vakit geçirmeyi istemelerinin en önemli nedenlerinden bir oynadıkları oyunlardır. Oyun oynama isteği bazen çok ciddi boyutlara ulaşarak bir bağımlılık halini alabilmektedir. Çocuğun oyun başında geçirdiği sürenin günlük işlerini yapmaya engel olur hale gelmesi, çocuğun okul, arkadaş, aile çevresine ilgisini kaybetmesi, oyunun başından kalkınca huzursuz olması bağımlı olmaya başladığının belirtileridir. Bu nedenle aileler çocukların ekran başında geçirdikleri süre kadar bu sürede ne yaptıkları konusunda da çok dikkatli olmaları gerekir.

Çocukların Bilgisayar Başında Geçirdiği Süre İle İlgili Olarak Ailelerin Dikkat Etmesi Gerekenler

Aileler çocuklarını sigara, alkol ve uyuşturucudan korumak için ellerinden geleni yaparken bilgisayar başında geçirdikleri süre için ne yazık ki aynı özeni göstermeyebiliyorlar. Çocukların hem yaşlarına uygun sürelerle bilgisayar başında vakit geçirmelerinin sağlanması hem de sadece güvenli sitelere giriş için programlar yüklenmesi gerekir.

Bilgisayar başında zaman zaman yalnız kalabilecekleri göz önüne alınarak çocuklar internet ortamının riskleri hakkında mutlaka bilgilendirilmelidirler. Onlara kesinlikle isimlerini, adreslerini, telefonlarını, kredi kartına ait bilgilerini ve fotoğraflarını hiç kimseyle paylaşmamaları gerektiği öğretilmelidir. Bu bilgiler çocuğa korkutmadan dikkatli olması konusunda yaşına ve gelişimine uygun bir biçimde aktarılmalıdır.

Çocuğun internette geçirdiği zamanı verimli geçirebilmesi için önerilerde bulunmalı zaman zaman onunla bilgisayar başında vakit geçirilmelidir.

Bilgisayar başında geçirilen süreyi azaltmak için çocuklar farklı sosyal aktivitelere, sportif faaliyetlere yönlendirilmelidir.

Çocuklarınızdan tüm bunları isteyebilmeniz için sizin de bu kurallara uymanız gerekir. Yani aileler iyi birer rol model olmalıdır. Çocuğunuza bilgisayar başından kalkmasını söylerken sizin de elinizdeki akıllı telefonu bırakmanız gerekmektedir. Yoksa çocuğunuza bunları yaptırabilme şansınız olmayacaktır.

Sosyal medya hesabı olan çocukların sosyal medyaları aileler tarafından mutlak izlemelidir.

Çocuğunuzun bilgisayar başında geçirdiği süreyi kontrol etmekte zorlanıyorsanız o zaman mutlaka bir uzman desteği almanız gerekecektir. Çünkü teknolojik bağımlılık en az diğer bağımlılıklar kadar önemli bir bağımlılık olup profesyonel yaklaşım gerektirir.

Çocuklar Bilgisayar Başında Ne Kadar Zaman Geçirmeli? yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.

Okula Dönmeye Hazırlanan Çocuklarımızın Okul Kaygısı İçin Neler Yapabiliriz?

Öyküm Ağca — Mon, 05 Sep 2022 14:33:58 +0000

Bir yaz tatilinin daha sonuna gelirken, çocukları ve aileleri yeni bir okul döneminin heyecanı sarmış durumda. Çocuklarımızın bir kısmı okula dönüş için sabırsızlanırken bir kısmı ise bazı kaygılar taşıyor olabilir.

Kaygıları olan çocuklar için nasıl bir yol izlemeliyiz?

Tatil döneminde önemli sorumluluklar almak zorunda kalmayan, istediği saatte yatıp istediği saatte kalkabilen, televizyon, cep telefonu ve bilgisayarla uzun vakitler geçiren çocukların büyük kısmı okula başlamak için kendilerini çok ta hazır hissetmeyebilirler. Ancak okula dönecek olan çocukların bir grubunda okul öncesi dönemde kaygı oluşmasındaki ana sebeplerden biri de ebeveynlerdir. Aile tarafından her istedikleri yapılan, çocuk merkezli evlerde büyüyen, özgüveni gelişmemiş çocuklar okul ortamına dönmekle ile ilgili daha çok kaygı yaşarlar. Ebeveynlerin okul ve okul ortamı ile kaygılarını yüksek sesle dile getirdikleri, kendilerinin de kaygılı olduğu çocukların okula dönüş ile ilgili kaygı yaşama ihtimaller daha yüksek.

Okula Dönüş Kaygısını Gidermek İçin Yapılabilecekler

Öncelikle ebeveynlerin okula dönüş ile ilgili kaygılarını çocuklarının yanında gündeme getirmemeleri gerekir. Ailelerin okul ile ilgili çözümünü bekledikleri sorun ve sıkıntılar varsa bunu öğretmenler, okul idaresi ile paylaşarak çocuğa hissettirmeden çözüme ulaştırmaları ve takip etmeleri daha uygundur.

Eğer çocuğun okula dönmekle ilgili çekinceleri varsa bu çocuklarla açıkça konuşulmalı, çocuğun kendi duygu ve düşüncelerini ifade etmesine fırsat tanınmalıdır. Bir önceki sene yaşadığı ders başarısızlıkları, zorlayıcı arkadaş ilişkileri gibi sorunlar mutlaka okul başlamadan önce çözümlenmeye çalışılmalıdır. Aman bu da sorun mu, bunu mu dert ediyorsun tarzı yaklaşımlar yanlıştır. Bunun yerine çocuğu dinlediğiniz, anlamaya çalıştığınız mesajını verin. Sorun sizin için ne kadar önemsiz olsa da onun için önemli olduğu için mutlaka çözüm önerileri için onun da fikirlerini alarak bir yol hartası çizin. Gerekirse dersleri için yardım alabileceği, ödevleri için bir büyüğünün ona yardımcı olacağı ya da arkadaşları ile sosyal ilişkilerinde sorunları nasıl halledebileceği konusunda yardımcı olun. Böylece çocuğunuz okulda ne sorun yaşarsa yaşasın sizinle paylaşabileceğini bilecek ve sorunlarını sizinle çok daha rahat paylaşabilecektir. Bazen sadece dinlemeniz bile onun için yeterli olacaktır.

Çocukların okula dönüş için hazırlanması için okula dönüşün yaklaştığı dönemlerde evde okuldan ve okulda çocuğun sevdiklerini, arkadaşlarını konu alan sohbetler açılarak çocuklar hazırlanmaya başlanılmalıdır.

Evde oynanan oyunların içine okul ile ilgili oyunlar eklenmelidir. Böylece hadi pazartesi okul başlıyor diyerek çocuğu hazırlıksız yakalayarak strese sokmak yerine bu dönem hazırlık dönemi olarak değerlendirilerek geçirilmelidir.

Yeni okul dönemi için ihtiyaçlarını belirleyerek alışverişe birlikte çıkın. İhtiyaçlarını alırken onun da fikirlerini alarak yapacağınız alışveriş çocuğunuzun okula seveceği eşyalarla birlikte gitmesini sağlayacaktır.

Uyku düzenini değiştirmeye başlayın. Okul açılmadan önceki dönemde artık okul saatlerine uygun saatlere de uyuyup uyanma düzeni kurmaya başlamanız okula dönüş için uyum sürecini kolaylaştıracak bir girişim olacaktır. Çünkü istediği saatte yatmaya sabah geç kalkmaya alışan çocuklar için birden sabah erken kalkmak zorlayıcı olabilir. O nedenle okula dönüş tarihinden bir hafta kadar önce ailecek uyku saatlerini düzenlemeniz gerekir. Sevdiği okul arkadaşlarından bir kaçı ile sosyal aktiviteler planlayarak çocukların birbirlerini hatırlamalarına katkıda bulunabilirsiniz.

Okula dönmek istemeyen çocuklara okula gitmemek gibi bir seçenekleri olmadığı, yaşıtları ile birlikte büyüyebilmek ve öğrenmek için okula gitmesinin gerekli olduğu, gitmemek için göstereceği bahanelerin geçerli olamayacağı mesajı gayet açık biçimde verilmelidir.

Okula dönmesi gereken çocuk ailesinden ayrılmak zorunda kalacağı için de kaygı yaşayabilir. Bu kaygıyı azaltmak için ilk gün okula kadar çocuğa eşlik etmek, okul çıkışı mümkünse çocuğu alarak eğlenceli bir zaman dilimi geçirmek ona okullar açıkken de birlikte olabileceğinizin bunun önemli bir sorun olmadığı mesajını vermeye katkıda bulunur.

Çocuğunuzun okula dönüş için kaygı duymasını istemiyorsanız çocuğunuza okul ve okuldan beklentilerinizi için gerçekçi olun. Sürekli ne kadar çok eğleneceği, derslerin çok kolay olacağı, ev ödevi olmayacağı gibi yanlış ve yanıltıcı bilgiler vermeyin. Ona bazı dersleri öğrenmesinin zaman alabileceği ama birlikte yapabileceğiniz, oyun oynayacak zamanları olsa bile okulda sadece oyun oynanmayacağını hatırlatmanız gerekir. Böylece gereksiz beklentiler içine girmeyen çocuğunuzun okula dönüşü daha kolay olacaktır.

Çocukların okula dönme ile kaygılarının temelinde sınıfındaki ya da ailedeki diğer çocuklarla ebeveynlerin onları karşılaştırması da yatabilir. Bu çocuk eğitiminde yapılabilecek en büyük hatalardan biridir. Bu nedenle çocuğunuzu sadece okul başarısı için değil hiçbir konuda başka çocuklarla kıyaslamayın.

Çocuğun okula dönüş için duyduğu kaygıyla başa çıkması için yardımcı olabilecek seçeneklerden biri de bazı kararları ona bırakmak olabilir. Bu gereksiz gerilimi azaltacaktır. Okula giderken götürmek istediği eşyaları, kahvaltıda yemek istediği besinler gibi bazı noktalar için onun karar vermesine izin verin.

Tüm bunlara rağmen çocuğunuz hala okula dönmek ile kaygı yaşıyor, okula gitmek istemiyor ve siz bununla baş edemiyorsanız süreç okul açıldıktan sonra 2 hafta içinde çözülmüyorsa mutlaka bir uzmandan destek almanız gerektiğini unutmayın.

Okula Dönmeye Hazırlanan Çocuklarımızın Okul Kaygısı İçin Neler Yapabiliriz? yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.

Çocuğumuzun Okula Adaptasyon Sürecinde Neler Yapmalıyız?

Öyküm Ağca — Mon, 05 Sep 2022 14:33:03 +0000

Eylül ayının gelmesi ile birlikte okul için hazırlıklar başlar. Çocukların bir kısmı okula yeni başlarken bir kısmı da arkadaşları ve öğretmenleri ile yeniden buluşacağı için heyecanlıdır. Bu süreç hem çocuk, hem de aile için oldukça zorlayıcı olabilir.

Açılan okullarla birlikte bazı adaptasyon sorunları yaşayan çocuklarımıza yardımcı olabilmek için neler yapabiliriz birlikte bakalım.

Çocuklar ister ilk kez okula başlasınlar, ister tatil dönüşü okula geri dönsünler bir süre adaptasyon sorunları yaşamaları oldukça doğal. Ailelerinin güvenli ortamından çıkan çocuklar eğer bir de aileye bağımlı, özgüvenleri olmayan ve kendi işlerini kendileri yapamayan çocuklar olarak büyütülmüşseler okul dönemi onlar ve aileleri için oldukça zorlayıcı olabilir. Yapılan çalışmalarda bizim ülkemizde her beş çocuktan birinin benzer sorunlar yaşayabildikleri görülmüştür.

Çocukların adaptasyonlarının kolay olabilmesinin belki de ilk kuralı olaya ailelerin adapte olması. Ailelerin çocuklarını yetiştirirken çok fazla koruyucu bir tutum içine girmeden, kendi işlerinin yaşına uygun olanlarını yapabilen çocuklar yetiştirmeye çalışmaları gerekir. Çocukların büyüme süreçleri bu şekilde geçmedi ise okula başlayış sürecinde ailelerde en az çocukları kadar kaygı duyabilirler. Ancak ailelerin okula hazırlık ve başlangıç döneminde stresli olmaları, kaygılarını çocuğun yanında dile getirmeleri çocukların kaygı düzeyini daha da artırmaktan başka bir işe yaramaz. Adaptasyonun kolay olması için önce aileler sakin olmalı, kaygılarını çocuğun yanında dile getirmeden çözümlemeye çalışmalılar.

Okula başlayacak çocukların okula kolay adapte olabilmesi için okullar açılmadan önceki 1 – 2 haftalık süreçte, evdeki yaşantı okul dönemi yaşantısına doğru geçiş için iyi bir fırsat. Geç yatıp geç kalkan, sınırsız televizyon ve bilgisayar oyunu oynayan, evden kısa süreli de olsa ayrılmayan çocukların adaptasyonları daha uzun sürer. Bu nedenle yavaş yavaş uyku ve yemek saatleri kaydırılmalı, televizyon ve bilgisayar oyunlarına sınırlama getirilmeli. İlk kez okula başlayacak çocuk daha önce hiç aile bireylerinden ayrı kalmamışsa kısa sürelerle arkadaş ya da akrabalarda kalması sağlanarak bunun doğal olduğu mesajı verilmeli.

Okullar açılmadan önce yapılacak okul alışverişine dahil olması da çocuğun adaptasyon sürecine katkıda bulunur. Kendi sevdiği ve istediği eşyaları seçen çocuk daha zevkle okula gidecektir.

Ailelerin kendi okul dönemleri hakkındaki olumlu anlatımları da çocukların okula uyumunu kolaylaştırır. Aileler okul döneminde yaşadıkları zevkli, eğlenceli anları, kurdukları dostlukları anlatarak çocuklar için okulu daha cazip bir hale getirebilirler. Evde oynanan oyunların içine okulda geçen oyunlar eklenerek çocuklar okul hayatına hazırlanabilirler.

Çocukları en azından ilk birkaç gün ailelerin okula bırakıp okuldan almaları çocukların kendilerini güvende hissetmelerini sağlayacaktır. Okuldan alınan çocukla birlikte onunda sevdiği bir gezi ya da faaliyet yapılması ailenin tüm bireyleri için iyi gelecek bir hareket olacaktır.

Çocuğun okula uyum sağlaması için okullar açılmadan önce okulu, sınıfını ziyaret etmek, mümkünse öğretmeni ile tanışmak da adaptasyonuna yardımcı olabilir.

Okulda çocuklardan kapasitelerine göre beklenti içine girmek ve gerçekçi hedefler koymak gerekir. Kendisinden çok büyük beklentilerin olduğu çocuklar daha büyük kaygı duyarlar ve bu da uyumlarını azaltır. Bu nedenle çocukların akademik başarı hedefleri çocuklar ve eğitimcilerle birlikte görüşülerek koyulmalıdır.

Çocukların uyum sürecini olumsuz etkileyen bir diğer faktörde çocuğun okuldaki diğer çocuklarla kıyaslanmasıdır. Hiçbir çocuk diğeri ile kıyaslanmamalıdır. Unutulmamalıdır ki her çocuk benzersizdir ve farklı yönleri daha kuvvetlidir. Çocuklar birbirleri ile kıyaslanmadan güçlü yönleri bulunarak desteklenirler ise okula çok daha zevkle devamları sağlanmış olur.

Anne babalar okula uyum sürecinde sakin ve kararlı ir tutum sergilemelidir. Okula devamın tartışmaya açık bir konu olmadığı, yaşıtları ile birlikte eğitimin çocuğun iyiliği için bir gereklilik olduğu mesajı çok net verilmeli.

Okula uyum sorunu yaşayan çocukların uyum süreci ile ilgili anlattıkları her şey mutlaka ciddiye alınarak dinlenmeli. Çocuğa gülmek, sorununu küçümsemek bu dönem için hiç uygun olmayan davranışlar arasında yer alır. Çocuğunuzu dikkatle dinleyerek uyumunu olumsuz etkileyen ve belki de farkında olmadığınız bir sorunu yakalama şansınız olacak. Ayrıca çocuğun ifade ettiği sorunlar için birlikte çözüm yolları üretmeniz çocuğunuzun size olan güvenini artıracaktır.

Okuldan eve gelen çocuk için açık uçlu sorularla sohbet etmeye çalışmak onun kendini ifade etmesine olanak sağlayacak. Sence bugün seni en çok ne zorladı, hangi dersi daha çok sevdin, arkadaşlarınla neler oynadınız gibi sorularla sohbeti açmaya çalışabilirsiniz. Bu arada sizde ona kendi gününüzün nasıl geçtiği, neler yaptığınız ile ilgili bazı şeyler anlatabilirsiniz. Böylece tek taraflı değil karşılıklı bir paylaşım yaşama şansınız olacaktır.

Çocuğunuza hayattaki tek uğraşısının okul olmaması gerektiği mesajını verebilmeniz için sevdiği bir hobiyi yapmasına izin vererek, arkadaşları ile sosyal aktiviteler planlayarak okul dışında kendini ifade edebileceği alanlar yaratmaya çalışın. Böylece sosyal beceriler kazanan çocuklar okula uyum sürecini daha kolay atlatırlar.

Uyum sürecinin kısa sürede sorunsuz atlatılabilmesi büyük oranda ailenin destekleyici, sabırlı ve anlayışlı olmasına bağlı. Tüm bunlara rağmen 2 haftayı geçen uyum sorunları için uzman desteği almak gerekebilir.

Çocuğumuzun Okula Adaptasyon Sürecinde Neler Yapmalıyız? yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.

Okuldan Dönen Çocuk Ne İster?

Öyküm Ağca — Mon, 05 Sep 2022 14:30:48 +0000

Okulda olması nedeni ile gün boyu göremediğiniz çocuğunuzun, okuldan eve geldiğinde sizden beklentisi nedir? Siz onun aç olup olmadığını merek ederken o neleri merak eder, ne bekler hiç düşündünüz mü?

Anne babalar çocuklarının okulda oldukları süre ile ilgili bir sürü kaygı yaşarlar. Üstelik çalışan aileler bir de çocukları ile yeterince ilgilenemediklerini düşündükleri için suçluluk da duyarlar. Üstüne üstlük aile tarafından çocuk bir de aşırı korumacı, pasif ve özgüveni eksik olarak yetiştirilmişse; aileler ‘’aç mı kaldı, teneffüse çıkarken üstüne bir şey giydi mi, arkadaşları ile kavga mı etti, sınavı nasıl geçti?’’ gibi birçok konuda da kaygı duyabilirler. Bu nedenle çocuk okuldan geldiğinde, onu soru bombardımanına ya da yemek bombardımanına sokanların sayısı hiç de az değildir.

Peki doğru olan nedir?

Çocuklar hepimiz gibi eve geldiklerinde günün yorgunluğunu atabilecekleri, sakin, huzurlu, güvenli ve en önemlisi de sevildiklerini bildikleri bir ortam isterler.

Okuldan eve gelen çocuğu kapıdan girer girmez gün içinde yaptıkları ile ilgili sıkıştırmaya başlamadan önce sakince, güler yüzle karşılayın. Ona üzerini değiştirmesi, elini yüzünü yıkayıp, ev ortamına uyum sağlaması için bir süre tanıyın. Daha sonra yavaş yavaş gününün nasıl geçtiği hakkında kendi gününüzle ilgili bazı yaşanmışlıkları paylaşarak konuşmaya başlayın. Çocuğun gün içinde yaptıklarını anlatması için sıkıştırmayın. Sohbeti açık uçlu sorularla yürütmeye çalışın. Bazı çocuklar uyku öncesi sohbeti daha çok severler. Çocuğunuzu gözleyerek gün içinde yaptıkları hakkında sohbet için en uygun anı seçmeye çalışın. Yoksa sorularınıza yeterli cevaplar almanız çok ta mümkün olmayabilir. Yani sorularınızla çocuğu sıkmadan olayı karşılıklı sohbet havasına sokmaya çalışın. Bazı günler hiç cevap alamayabilirsiniz, bunu da unutmayın. Siz her gün neler yaptıklarınızı evdekilere aynı hevesle anlatmadığınıza göre çocuğunuz da her gün aynı hevesle yaşadıklarını anlatmayabilir. Üstelik bazı çocuklar yaşadıklarını paylaşmayı çok sevmezler. Çocuğunuzun paylaşım derecesini onu en iyi tanıyan olarak siz bilebilirsiniz. Ancak çocuğunuz paylaşmak istediği herhangi bir şey olduğunda, her zaman onu dinlemeye hazır olduğunuz mesajı da iyi verilmelidir.

Çocuk eve gelince gün boyunca uzak kaldığı, sevdiği oyuncakları ile oynaması için ona zaman verin. Günün yorgunluğunu böyle atarak kendini güvenli hissettiği ortamda sakinleşmesi için bu çocuğa oldukça iyi gelecektir.

Eğer okuldan geliş saati yemek saatine denk geliyor ve çocuk acıkmışsa yemek yemesi sağlanmalıdır. Ancak çoğu aile çocuklarının gün boyu okulda aç kaldığı düşüncesine sahip olduğu için onun okuldan dönüşü için hemen yemek yemesini ister ve sadece sevdiği yiyeceklerden oluşan menüler hazırlayarak yemesi için ısrar ederler. Okulların açıldığı ilk bir iki gün uyum süreci boyunca çocuğu desteklemek için bu yapılabilse de daha sonraki süreçte evin normal rutin düzenine dönülmesi gerekir. Rutinin bozulması çocukları olumsuz etkileyebilecek faktörler arasında yer alır. Çünkü çocuk okula gitmenin sürekli ödül gerektiren bir davranış olduğu fikrine kapılabilir. Bu nedenle nasılsa evde istediğimi yiyeceğim diyerek okulda yemek yemeyi reddedebilir. Evdeki rutin düzenin bozulmaması, koyulan kuralların değiştirilmemesi her dönem olduğu gibi bu dönem içinde oldukça önemlidir.

Çocuğunuza ödevlerini yapıp, ders çalışabilmesi için uygun ortamlar hazırlayın. Okuldan eve dönen, dinlenen, oyun oynayan, karnı doyan çocuğunuzun artık ders çalışma zamanı gelmiş demektir. Daha kapıdan girer girmez ödevlerini yap, dersini çalış diye çocuğu sıkıştırmak yanlış bir davranıştır. Bu nedenle okuldan dönüşten sonraki yaklaşık 1 – 1.5 saat sonrasında başlayan rutin bir ders çalışma zamanı oluşturun. Çocuğun uygun koşullarda ödevlerini yapabileceği bir oda ya da eğer oda şansınız yoksa bir alan belirleyin. Işığı yeterli, iyi havalanmış, sessiz, sakin bir alan oluşturmaya çalışın. Çocuğa ders çalışma zamanı gelmeden 10-15 dakika kadar önce bir hatırlatma yapabilirsiniz. Sık sık hatırlatmanız çocuğu gereksiz strese sokacaktır.

Çocuğunuz ders çalışmaya başlarken kısa bir süre yanında durarak onu motive edebilirsiniz. Daha sonra eğer size ihtiyacı yoksa yanından ayrılabilirsiniz.

Çocuklara bir ders çalışma saati belirlerken mutlaka belli bir süre sonra bir dinlenme zamanı da vermelisiniz. Ayrıca çocuğunuzun mümkün olduğunca ödevlerini belli bir zaman dilimi içinde bitirmesi için destek olun. Tüm gece sürüklenen ödevler tüm aile için stres kaynağı olabilir. Bu nedenle belli bir zaman dilimine kadar ödevlerin bitmesi için iyi bir zamanlama yapmak gerekir. Ayrıca eğer çocuk ödevlerini yapmamakta ısrar ediyorsa bunun için gereğinden fazla ısrar etmeyin. Yapmadığı görevler için ertesi gün okulda yaşayabileceği ceza ve sorunlarla yüzleşmesi onun sorumluluklarını daha iyi anlamasına yardımcı olacaktır.

Çocuklar tüm gün okulda kaldıktan sonra eve döndüklerinde hiçbir konuda başka çocuklar ile kıyaslanmak istemezler. Her çocuğun akademik başarısı farklı olacaktır. Çocuklarınıza akademik başarıları ne olursa olsun evde koşulsuz sevginin onları beklediği mesajını vermelisiniz.

Unutulmaması gereken en önemli nokta hiçbir okulun çocuğun hayatında evi ve ailesi kadar önemli olmadığıdır. Okullar çocukların yaşamında önemli bir tamamlayıcı rol üstlenirler ama çocuklar gün sonunda sevildikleri ve huzur buldukları evlerine dönmek isterler. O nedenle çocuklarınıza bu ortamı sağlanmalısınız.

Okuldan Dönen Çocuk Ne İster? yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.

Okula Yeni Başlayacak Çocuklar İçin Tavsiyeler

Öyküm Ağca — Wed, 24 Aug 2022 18:22:47 +0000

Evet vakit geldi! Evde her şeyi le birebir ilgilendiğiniz, her tehlikeden korumaya çalıştığınız çocuğunuz büyüdü ve artık okullu olacak. Aileler olarak bizler de okulun ilk gününde en az çocuklar kadar heyecanlı ve stresli oluruz.

Okula başlanacak ilk gün yaşanacaklar aslında çocuklarınızı bu güne ne kadar hazırladığınızla doğrudan bağlantılıdır. Çocukların okuldan ne anladığı tamamen sizin ve çevresinin ona anlattıkları ile ilgili. O zaman çocukların okula başladığı dönemde sıkıntı yaşamamak için okulu, okulda yapılacakları çocuklara iyi anlatmakla işe başlamak gerekir.

Çocuklar için okul yepyeni bir sosyal çevredir. Okul evden dış dünyaya açıldıkları, farklı kuralların olduğu bir ortamdır. Uyulması gereken kurallar, hem yaşıt hem öğretmenler olmak üzere bir çok yabancı kişi ve öğrenilmesi gereken dersler okul deyince çocuğun aklına ilk gelenlerdir. İşte çocukların tüm bu koşulları sağlayabilmesi için okula gidecek gelişim olgunluğuna ulaşmış olması gerekir. Bu olgunluğa yaklaşık 6 yaş civarında ulaşıldığı kabul edilir.

Ailelerin bu yaşa kadar çocukları ile doğru bir güven ilişkisi kurmuş ve onları asla bırakmayacaklarına dair güveni sağlamış olmaları gerekir.

Aileler aşırı korumacı bir tutumla eğer çocuklarının kendi işlerini yapmalarına izin vermezlerse okula başlayan çocuk kıyafetlerini giymekte, ayakkabılarını bağlamakta, yemeğini yemekte, tuvalet ihtiyacını karşılamakta zorlanacaktır. Bunun yaşanmaması için çocuklarınızın öz bakımları ile ilgili işlerini okula gitmeden önce kendi başlarına yapmayı öğrenmiş olmaları gerekir.

Okul olgunluğuna ulaştığını düşündüğünüz çocuğunuza okul ortamını hikayelerle anlatmaya başlayabilirsiniz. Günlük okuma kitaplarının içine okula giden çocuk hikayeleri olan kitapları yavaş yavaş sokarak okul hakkında bilgi sahibi olmasını sağlanabilir. Çocuğunuza okul ortamını anlatırken kendi okul anılarınızdan faydalanabilirsiniz. Okulda ne kadar çok şey öğrendiğiniz, şu an ki arkadaşlarınızın bazıları ile okulda tanıştığınızı anlatabilirsiniz.

Çocuklara okulu sevdirmek için yapılan en sık hatalardan biri orada çok arkadaşın olacak, bir sürü oyun oynayacaksın, şimdi gidelim beğenmezsen döneriz gibi okulu her istediğini yapabileceği, istediği zaman ayrılabileceği bir oyun alanı olarak göstermektir. Ona okulda oyun oynayacak zamanı olacağı ama bazı sorumluluklarının da olacağı mesajını vermelisiniz. Yani özetle okul konusunda gerçekçi bir yaklaşım sergilenmezse çocuk karşılaştığı ortam ile ilgili olarak hayal kırıklığı yaşayabilir. Bu da okula uyumu zorlaştırır.

Okula yeni başlayacak aileler okul konusunda çoğu zaman en az çocukları kadar stresli olurlar. Sizin de bu dönem ait kaygılarınız varsa lütfen bu kaygılarınızı onun bulunduğu ortamlarda dile getirmeyin. Bu onun kaygılarını daha da artıracak ve strese sokacaktır.

Çocuğunuzla birlikte okul başlamadan önce okulu ziyaret etmeniz okulu tanıtmak ve güven duygusu vermek için doğru bir davranış olacaktır. Bu ziyaretlerde mümkün olursa öğretmeninizle çocuğunuzu tanıştırmanız onun ilk gün kendini daha rahat hissetmesini sağlayacaktır.

Okulu ziyaret ettikten sonra okul alışverişini birlikte yapın. Ona alınacak kıyafet, çanta ve kırtasiye malzemelerinde onun da fikrini alın.

Okul alışverişini yaptıktan sonra ona çantasını kendisinin hazırlaması için fırsat verin. Böylece okulla ilgili ilk sorumluluklarla sizin yanınızda tanışmış olur.

Okula başlayacak olan çocuklarda ailelerin yaptıkları hatalardan biri de çocukları öğretmenleri ile korkutmaktır. Tam tersine okulla ilgili her sıkıntısında başvuracağı kişinin öğretmeni olduğu çocuğa öğretilmelidir.

Okulun ilk günü çocuğunuza okula hatta sınıfın kapısına kadar eşlik edin ve daha sonra ona onu çok sevdiğinizi söyleyerek sanki her gün yapıyormuş gibi sınıftan ayrılın. Onun yanında ağlamayın çocuk bu gözyaşlarının sebebini anlamayacak ve strese girecektir. Ayrılırken ona okul çıkış saatinde onu almaya geleceğinizi söylemeyi unutmayın. Tüm bunları yapmadan çocuk ağlamadan kaçalım düşüncesi ile ona haber vermeden okuldan ayrılmayın. Bu çocuğa terk edildiği hissi verecektir.

Eğer siz ayrılırken çocuğunuz sizinle birlikte gelmek isterse ona öğretmen ve arkadaşlarının onu beklediğini, sınıfta güvende olacağını söyleyerek geri yollayın.

Çocuğunuza okulla ve arkadaşlarla ilgili soruları olmasının normal olduğunu ama her çocuğun okula gitmesi gerektiğini açıklayın. Ona bunu başarabileceğinize inandığınızı söyleyin.

Tüm bu hazırlıklara rağmen çocukların bir kısmı okulun ilk günü ailelerinden ayrılmakta zorluk yaşayabilirler. Bu doğal karşılanması gereken bir süreçtir. Bu süreci en sıkıntı ile atlatmak için sabah evden hep birlikte ve neşeli olarak çıkın. Kaygılarınız varsa ona bunları belli etmeyin. Yine de ayrılma anı geldiğinde eğer ağlamaya başlarsa ona bunun bir çözüm olmadığı, ağlayarak okulu bırakmasının mümkün olmadığını sakin biçimde anlatın. Veda kısmını çok uzatmadan okuldan ayrılın.

Çocuğunuzu her büyüme sürecinde olduğu gibi okula başlama sürecinde de başka çocuklar ile kıyaslamayın.

Okula başlayan çocuğu olan bir aile olarak artık evinizde onun okula uyumunu artıracak saatlerde uyuması, yemek yemesi, ödevlerini yapabilmesi için gerekli düzeni kurun.

İlk günü atlattınız ve onu çıkış saatinde okuldan aldıysanız onun gün içinde yaptıklarını sözünü kesmeden ve ilgiyle dinleyin.

Çocuk ilk günün sonunda ağlıyor ve okula gitmek istemediğini söyleyerek geliyorsa önce onu üzen şeyin ne olduğunu anlamaya çalışın ve sorunu çözmek için gerekirse okulla bağlantıya geçin. Eğer sorunu aşamıyorsanız uzman kişilerden destek alın.

Okula başlayacak çocuklar için daha fazla tavsiye için bu linkteki yazımıza da göz atabilirsiniz.

Okula Yeni Başlayacak Çocuklar İçin Tavsiyeler yazısı ilk önce Bağışıklık üzerinde ortaya çıktı.